Organizacja stanowisk regeneracji silnika cz. 1


Regeneracja silnika, nazywana również naprawą główną, polega na wykonaniu takich operacji, których celem jest uzyskanie pod- lub nadwymiarów przewidzianych dokumentacją naprawczą producenta lub odtworzenie stanu powierzchni roboczych. Autor poniższego artykułu prezentuje, opierając się na własnych doświadczeniach, przykładowe wyposażenie nowoczesnego warsztatu regeneracji silnika w odniesieniu do typowej technologii naprawy. Część 1 jest poświęcona naprawie kadłuba i głowicy silnika.

Naprawa kadłuba silnika
Każda naprawa połączona z rozebraniem zespołu musi zacząć się od umycia części przed poddaniem ich weryfikacji. Jednym z dobrych sposobów mycia kadłuba jest stosowanie roztworu sody w wodzie, podgrzanym do temperatury 80oC. Po umyciu w wannie należy kadłub przepłukać tym roztworem (pod ciśnieniem), w celu usunięcia kamienia kotłowego i wszelkich obcych materiałów z kanałów olejowych. Po przedmuchaniu sprężonym powietrzem i osuszeniu kadłuba poddaje się go weryfikacji. Za pomocą dokładnych oględzin należy sprawdzić, czy nie ma w odlewie widocznych oraz nadmiernych zużyć, śladów głębokich zatarć na gładziach cylindrów oraz zadziorów. Następnie należy sprawdzić szczelność kadłuba po zamknięciu i uszczelnieniu wszystkich otworów płaszcza wodnego przez nagrzanie go wodą i wtryśnięcie ok. 5-8 atmosfer powietrza.
Po tych wstępnych operacjach wykonuje się pomiary gładzi cylindrów średnicówką czujnikową oraz innych otworów kadłuba, a także płaskości płyty górnej. Instrukcje fabryczne określają graniczne dopuszczalne zużycie (owalność i stożkowość) cylindrów. Orientacyjnie można przyjąć, że zależnie od średnicy cylindra i typu silnika graniczne dopuszczalne zużycie wynosi 0,06-0,2 mm. Jeżeli pomiary wykażą zużycie większe od granicznego dopuszczalnego, należy blok zakwalifikować do naprawy na wymiar naprawczy lub wymianę tulei. Jeżeli średnice cylindrów osiągnęły wskutek zużycia i kolejnych napraw wartość odpowiadającą największemu wymiarowi naprawczemu, to można kadłub naprawić przez wciśnięcie tulei naprawczych, które następnie obrabia się na wymiar nominalny. 
Inne otwory kadłuba, jak otwory łożysk wałka rozrządu, prowadnice popychaczy czy siedliska panewek głównych również sprawdza się przy użyciu średnicówek czujnikowych; w razie potrzeby - regeneruje do wymiarów katalogowych.
Szczegółowy zakres naprawy danego kadłuba określa weryfikator. Obejmuje ona na ogół obróbkę i naprawę wymienionych poniżej elementów kadłuba.
Pęknięcia kadłubów można spawać elektrycznie na zimno przy użyciu elektrod EŻM ze stopu Monela, stalowych E34 lub ze stopu miedzi. Stosuje się również elektrody żelazo-niklowe i niklowe, nie dopuszczając przy tym do zbytniego nagrzania kadłuba. Dlatego spawanie gazowe lub lutospawanie (lutowanie twarde) nie są zalecane. Pękniętą przestrzeń cieczową kadłuba można też uszczelnić metodami: metalizacji natryskowej lub galwanicznej, kołkowania, klejenia (tworzywa epoksydowe itp.) oraz według mnie najlepszy sposób - za pomocą szycia specjalnymi zszywkami i śrubami stożkowymi (patent USA). Szycie pęknięć zostało dokładnie omówione w części omawia-
jącej regenerację głowicy.
Otwory gwintowane kadłuba, w przypadku zużycia lub uszkodzenia gwintu, naprawia się przez ich rozwiercenie i przegwintowanie na większy gwint lub wstawienie tulejki naprawczej. Najpewniejszym sposobem jest wstawienie specjalnej sprężynki zwanej Heli-Coil.
Naprawa siedlisk panewek głównych polega na usunięciu niewspółosiowości otworów panewek, co jest rezultatem skrzywienia bloku wskutek ciągłego ogrzewania i schładzania silnika. Skrzywienie kadłuba i odkształcenie następuje zawsze przy zatarciu panewek wału korbowego i korbowodu. Duże obciążenia powodują, że pokrywy panewek owalizują się pionowo i zaciskają na linii podziału (rys. 1).