Nowe kleje do wklejania szyb 

Szyby w samochodzie, jak wiemy, służą nie tylko do ochrony przed wiatrem i deszczem. Szyba w samochodzie to jedno z ogniw łańcucha bezpieczeństwa biernego. Podobnie jak pasy bezpieczeństwa, poduszki powietrzne, czy napinacze pasów bezpieczeństwa. Wszyscy chcielibyśmy mieć te elementy w swoim samochodzie. I nie tylko mieć, ale mieć w bardzo dobrym stanie technicznym. 

Dlatego zastanawia mnie, dlaczego tak wielu ăfachowcówÓ chce jeszcze zarabiać na niewłaściwym wklejaniu szyb, stosując niskiej jakości kleje lub niepełną technologię (bez czarnego podkładu), a także zamieniać i stosować różne, nie polecane przez producenta kleju zmywacze. Widocznie nie zdają sobie sprawy z tego, że swoją ignorancją techniczną narażają życie obsługiwanych przez siebie klientów. 
Klej do szyb musi mieć odpowiednie parametry. Dla przypomnienia - krótko o najważniejszych właściwościach materiałów do wklejania szyb.

Klej
minimalna wytrzymałość na rozrywanie po całkowitym utwardzeniu się - 7,0 MPa (70 kG/cm2)
zmiana objętości poniżej 1%
duża, początkowa wytrzymałość i przyczepność; od tych parametrów zależy czas gotowości pojazdu do wyjazdu z warsztatu po wklejeniu szyby, potwierdzony odpowiednimi atestami
w odpowiednia gęstość (lepkość); po nałożeniu ściegu kleju o przekroju wąskiego i wysokiego trójkąta na pionową powierzchnię, wierzchołek ściegu nie powinien opadać (zawijać się) 

Podkład
koniecznie czarny na szybę; producenci samochodów nie przewidują stosowania podczas wymiany szyby w warsztacie podkładów przezroczystych; w instrukcjach serwisowych wszystkich producentów samochodów bardzo wyraźnie zaznaczona jest ta informacja; dopuszcza się stosowanie podkładu przezroczystego na polakierowaną karoserię

Zmywacz
nie powinien być to zmywacz na bazie alkoholu, ponieważ alkohol przeszkadza w utwardzaniu się mas poliuretanowych
nie może być to benzyna ekstrakcyjna, ponieważ zawiera wiele zanieczyszczeń
nie może to być aceton, ponieważ jest bardzo agresywny i może powodować uszkodzenie lakieru na karoserii oraz powodować uszkodzenia folii znajdującej się pomiędzy dwoma warstwami szkła szyby warstwowej; prowadzi to często do odwarstwiania się folii od szkła, co objawia się białymi plamami na krawędzi szyby
najlepszym zmywaczem jest zmywacz na bazie czystych benzyn, nie działający niszcząco na lakier
Konstruktorzy nowoczesnych samochodów wymagają od szyb i od sposobu ich montowania spełnienia wielu nowych parametrów. Szyby przejmują miejsce montowania anten dla różnego rodzaju odbiorników montowanych w samochodzie, natomiast kleje do szyb muszą spełniać dodatkowe, poza wcześniej omawianymi, następujące parametry: 
zwiększenie sztywności karoserii, a zwłaszcza kabiny pasażerskiej, na działanie momentów skręcających 
niepowodowanie korozji punktowej pod warstwą kleju
niezakłócanie odbioru fal radiowych

Anteny w szybach samochodowych
Przyczyny, dla których zaczęto montować anteny odbiorcze w szybach, są następujące:
łatwiejsza stylizacja karoserii
łamanie anten samochodowych przez wandali
poprawienie aerodynamiki
obniżenie hałasu
ułatwienie przy korzystaniu z myjni automatycznych
Rozwój samochodów wymusza także montowanie w nich wielu urządzeń odbierających fale radiowe: radio, telewizor, telefon komórkowy, nawigacja satelitarna itp. Najlepiej, gdy antena znajduje się jak najdalej silnika, dlatego umiejscowienie tak wielu anten w tylnej szybie (także w bocznych) staje się najlepszym rozwiązaniem 1. Tym bardziej, że nie zwiększa to zbytnio kosztów produkcji takich szyb, ponieważ nadruk przewodów antenowych o szerokości ok. 1 mm można wykonać podczas nadruku przewodów ogrzewania tylnej szyby. 
Nadrukowanie przewodów anten na szybie umożliwia szybkie ich sprawdzenie i ewentualną naprawę.
Innym, aczkolwiek droższym rozwiązaniem jest stosowanie cienkich (0,15 mm) miedzianych drucików nakładanych na folię (z PVB - poliwinylobutyl) wkładaną pomiędzy dwie warstwy szkła w szybach warstwowych. Stosowane jest to wyłącznie do szyb czołowych lub tylnych warstwowych. Taki system ma jednak wiele wad: 
może być stosowany tylko do szyb warstwowych 
w kombinacji z ogrzewaniem szyby może wprowadzać zakłócenia odbioru radiowego 
nie daje się naprawiać

Wysoki moduł sprężystości kleju
Wysoki moduł sprężystości kleju (min. 3 MPa) gwarantuje sztywność karoserii na skręcanie i dlatego aktywnie przyczynia się do podwyższenia bezpieczeństwa 2.
Zwiększenie sztywności karoserii i zredukowanie poziomu hałasu pochodzącego z karoserii prowadzi do zwiększenia stopnia komfortu podróżowania.
Karoserie nowoczesnych samochodów są coraz częściej wykonywane z lekkich materiałów, łączonych ze sobą technologią klejenia oraz nitowania sztancowego, dlatego też podatne są bardziej na działanie momentów skręcających. Stosowanie do wklejania szyb w takich samochodach klejów standardowych prowadzi do nadmiernego deformowania się karoserii podczas jazdy i pękania szyb bez żadnej mechanicznej przyczyny 3. 

Optymalna charakterystyka wysokich częstotliwości
Podczas wklejania szyby do samochodu, może zachodzić przypadek zamierzonego lub przypadkowego kontaktu kleju z anteną (srebrny nadruk listwy zbiorczej, 4). Przy takim kontakcie bardzo ważnym parametrem kleju jest impedancja, która jest miarą zachowania się przewodnika elektrycznego pod wpływem działania prądu zmiennego. Prąd ten powstaje od fal radiowych różnej częstotliwości, odbieranych przez anteny zamontowane w szybie samochodu. Wraz ze wzrostem impedancji kleju zmniejsza się napięcie sygnału radiowego, co oznacza, że odbiór staje się coraz gorszy. Pomiary tej wielkości nie są proste i wymagają drogiej aparatury. Ponieważ impedancja składa się z trzech części: opornościowej, indukcyjnej i pojemnościowej, trzeba każdorazowo, dla każdej częstotliwości wyznaczać trzy wielkości. 
Niejednokrotnie impedancja jest mylona z niską przewodnością. Niektórzy uważają, że wystarczy, aby klej miał niską przewodność, aby był odpowiedni do wklejania szyb z zamontowanymi antenami. Jednak to nie wystarcza. Oporność wpływa bowiem w pierwszym rzędzie na sygnały stałoprądowe, podczas gdy impedancja oddziałuje, w zależności od częstotliwości, na sygnały zmiennoprądowe. Zatem wielkości te mają ze sobą niewiele wspólnego. 
Klej może, ale nie musi, mieć zarówno niską przewodność, jak i małe wartości impedancji. 
Może i tak być, że klej mający bardzo niską przewodność (dużą oporność), ma wielokrotnie większą impedancję niż klej przewodzący prąd. Jest to wytłumaczenie, dlaczego kleje mające dużą oporność mogą utrudniać odbiór radiowy 5.
Pewne jest zatem, że dla kleju do wklejania szyb samochodowych mają bardzo duże znaczenie zarówno impedancja, jak i przewodność.

Niska przewodność, czyli duża oporność elektryczna
Niska przewodność kleju daje stałą ochronę karoserii przed powstawaniem korozji:
w samochodach z karoserią aluminiową
w samochodach z antenami zabudowanymi w tylnej szybie
Czasy nadwozi wyłącznie stalowych mamy już za sobą. Przy produkcji karoserii samochodowych stosuje się coraz więcej aluminium, magnezu i różnych tworzyw sztucznych. Materiały te, jak wiemy, umożliwiają wprowadzanie nowych koncepcji produkcji, zmniejszanie ciężaru i dają nowe możliwości projektantom nadwozi.
Jeżeli w samochodzie stosowane są różne metale, to istnieje niebezpieczeństwo korozji kontaktowej, gdy tylko te metale zostaną połączone ze sobą za pośrednictwem materiału przewodzącego prąd. 
Taki przypadek występuje często przy wklejaniu szyb samochodowych. Srebrne druty oporowe ogrzewania szyby łączone są ze sobą za pomocą szerokich listew drukowanych na bocznych obrzeżach szyby. Nałożony na takie listwy klej przewodzący prąd może powodować korozję kontaktową karoserii, zwłaszcza wykonanej z aluminium 6.
Korozja kontaktowa powstaje w miejscach połączenia dwóch metali o różnym potencjale elektrycznym za pośrednictwem materiału przewodzącego prąd w otoczeniu wilgotnym. Srebrne druty grzewcze szyby mogą poprzez przewodzący prąd elektryczny klej powodować kontaktową korozję mniej szlachetnego - aluminium lub stali 7.
Jeśli taka sytuacja występuje w obszarze powierzchni oporowej dla szyby, to jest niezbędny klej nie przewodzący prądu. Wymagania przemysłu samochodowego wyznaczają oporność kleju nie mniejszą niż 108 W/cm.

Krótki czas gotowości pojazdu do jazdy
Do wklejania szyb samochodowych stosuje się kleje jedno- lub dwuskładnikowe. Kleje dwuskładnikowe umożliwiają szybkie wypuszczenie samochodu z warsztatu po wklejeniu szyby, bez względu na temperaturę i wilgotność powietrza (już po 1,0-1,5 godz.). Kleje jednoskładnikowe nakładane na zimno wymagają odpowiedniej temperatury i wilgotności powietrza oraz długiego czasu utwardzania się (od 24 do 72 godz.). Dlatego w zakładach produkcyjnych stosowane są przede wszystkim kleje dwuskładnikowe. 
Natomiast w warsztatach naprawczych, gdy zachodzi konieczność wcześniejszego wypuszczenia samochodu, stosuje się kleje jednoskładnikowe nakładane na gorąco, w temperaturze ok. 60ˇC. Nowoczesne kleje jednoskładnikowe mają właściwości klejów dwuskładnikowych, a te nakładane na gorąco uzyskują odpowiednią, początkową przyczepność i wytrzymałość bez względu na temperaturę i wilgotność powietrza. Umożliwiają wyjazd samochodu z dwoma poduszkami powietrznymi z warsztatu już po 15 minutach. Parametry takich klejów potwierdzane są odpowiednimi certyfikatami, także producentów samochodów 8. 
Taki Crash-Test wykonywany jest na samochodzie z poduszką kierowcy o pojemności 
70 l i z poduszką pasażera o pojemności 140 l. Test wykonywany jest po 15 min po wklejeniu szyby do samochodu. Szyba i klej muszą wytrzymać napór poduszki pasażera, wzrostu ciśnienia w kabinie pasażerskiej i siły bezwładności manekinów, zapewniając jego bezpieczeństwo zgodnie z normą amerykańską FMVSS 208. 
Na podstawie testu i wyników przeprowadzonych badań przez odpowiednie instytucje klej otrzymuje certyfikat. 
Obserwując pracę monterów w warsztatach, którzy wklejają szyby samochodowe, obawiam się, że ci, którzy stosują tanie kleje o parame-trach masy uszczelniającej, nigdy nie zrozumieją, ile zła mogą uczynić przez niedocenianie roli szyby w samochodzie. Jedynym sposobem na weryfikację prawidłowego wklejania szyb jest przyjęcie do wiadomości przez towarzystwa ubezpieczeniowe i rzeczoznawców, że przyczyną deformacji karoserii i związanym z tym wzrostem kosztów naprawy może być źle wklejona szyba. Dziwi mnie, że do tej pory żadne towarzystwo ubezpieczeniowe nie zwróciło na to uwagi, a są to duże oszczędności. Odkształcenia karoserii spowodowane nieprawidłowo wklejoną szybą, to przecież bardzo duże koszty napraw, a nieraz i kasacja samochodu. Nie wspomnę tu o kosztach leczenia pasażerów.
Często spotykam się także z opinią, że w danym warsztacie nie mają reklamacji z powodu nieprawidłowo wklejanych szyb. Są to jednak warsztaty zajmujące się tylko wymianą szyb i stosujące kleje najtańsze. Mogłoby to świadczyć o bardzo dobrych właściwościach stosowanych klejów i profesjonalizmie. Jednak inną opinię przedstawiają pracownicy warsztatów autoryzowanych, którzy przyznają się do wielu reklamacji po stosowaniu tanich klejów i chętnie słuchają uwag dotyczących technologii wklejania. 
Przychylam się do ich opinii, że tylko dobry materiał, profesjonalne narzędzia, prawidłowa technologia oraz chęć pogłębiania swojej wiedzy teoretycznej i praktycznej umożliwiają wykonywanie usług w zakresie wymiany wklejanych szyb samochodowych bez reklamacji.

 _________________________powrót___________________________