Rady dla kupujących kabinę lakierniczą

Biada temu, kto chce uzyskać wyczerpujące informacje o kabinach lakierniczych. Interesant musi nastawić się, że dostępne są tylko nieprzejrzyste oferty albo mało przydatne prospekty. Nie należy też do rzadkości wielokrotne żądanie przedstawienia ofert i ponawianie próśb o przesłanie materiałów informacyjnych.   

Poniżej przedstawiono wskazówki dla potencjalnych nabywców kabin lakierniczych, opracowane na podstawie informacji zgromadzonych przez Instytut Lakierowania Pojazdów we Frankfurcie.

Czy kraty na całej podłodze?
Klienci żądają od lakierników samochodowych lakierowania bezbłędnego, o wysokiej jakości, bez wtrąceń pyłów. Aby warunek ten mógł być spełniony, z podłogi nie mogą podnosić się żadne pyły. Kraty na całej podłodze, z dostatecznie głęboką komorą pod nimi, chronią przed podnoszeniem się pyłów z natrysku, ale z kolei to więcej ukrytego pod nimi kurzu. Korzystne są kraty tej samej wielkości, gdyż podczas montażu odpada uciążliwa zabawa w puzzle. Podanie obciążenia koła jest najlepszym parametrem dla określenia stabilności kraty. Obciążenie to wylicza się dzieląc obciążenie osi najcięższego pojazdu przez liczbę kół. Dla pojazdów opancerzonych, małych autobusów, ciężkich limuzyn i samochodów ciężarowych dopuszczalne obciążenie 5000 N jest często niewystarczające. 
Drgania agregatów nie powinny przenosić się na kabinę. Nie powinny też powstawać duże wahania ciśnienia (podczas przełączania z trybu pracy natrysk na tryb pracy suszenie), a jeśli nie można tego uniknąć, to dopasowanie ciśnienia powinno przebiegać wolno, gdyż w przeciwnym razie z pustych przestrzeni ścian i lamp będą wyciągane cząstki pyłu. Poza tym filtry i ich obudowy muszą bezwzględnie spełniać stawiane im wymagania. Powietrze nie może dostawać się do kabiny z pominięciem filtra. Już w przeszłości sprawdziły się blaszane kierownice do sterowania kierunkiem przepływu powietrza w suficie i w kanale wylotowym. 

Jakie drzwi są najbardziej odpowiednie?
Rodzaj drzwi między kabiną a suszarnią jest często podstawowym elementem odpowiedzialnym za przenikanie dodatkowych zanieczyszczeń. Drzwi zwijane, skrzydłowe i składane nadmiernie podnoszą pyły podczas otwierania i zamykania. Drzwi zwijane mają dużo poprzeczek, na których może osadzać się pył i dlatego muszą być często starannie myte. Pyły osiadłe na rolce i wałku umieszczonym w suficie łatwiej uwalniają się na skutek wstrząsów podczas otwierania i zamykania. Przez cienkie drzwi zwijane przenika z kabiny suszarniczej do kabiny natryskowej więcej ciepła. Na skutek tego, w obszarze drzwi zwijanych powstają w kabinie natryskowej zawirowania termiczne. Można tym tłumaczyć wyższy stopień zanieczyszczenia lakierowanych powierzchni w kabinach z takimi drzwiami. Najmniej zawirowują powietrze drzwi podnoszone. Są one najczęściej dobrze izolowane i mają gładkie powierzchnie, na których może osadzić się niewiele pyłów. Profilowane ściany stalowe kabin odbijają się w świeżym lakierze i są trudniejsze do pielęgnacji. 

Uwaga na ładunki elektryczne
Statyczne naładowanie lakierowanych powierzchni następuje na skutek przepływu powietrza. Ładunki elektryczne przyciągają pyły. Gdy kanały powietrza są wąskie, chropowate, mają dużo załamań, a zwłaszcza gdy są szczególnie długie i/albo filtry sufitowe powietrza nieodpowiednie, to na skutek tarcia naładowanie statyczne jest wyższe. Powoduje to z kolei wyższe zanieczyszczenie lakierowanych powierzchni. Szczególnie szybko ładunki statyczne skupiają się na częściach z tworzyw sztucznych i osiągają takie wartości, że przy dotknięciu następuje wyładowanie (od ok. 100 000 V). 

Zabezpieczenie antykorozyjne kabiny
Kabiny, agregaty i kanały powietrza powinny być odpowiednio zabezpieczone przed korozją albo wykonane z materiałów odpornych na korozję. Umożliwia to pracę z lakierami na bazie wodnej. Niektóre firmy oferują już na kanały powietrza i wymienniki ciepła materiał V4A. Jednak przy dużych wahaniach temperatur, np. w wymiennikach ciepła, istnieje większe niż w zwykłym materiale niebezpieczeństwo pęknięć, zwłaszcza na spawach. 

Czy wszystkie wymagania są spełnione?
Konsekwencją przybliżania się warsztatów lakierniczych do obszaru zabudowy mieszkaniowej jest zawsze zaostrzenie wymagań dotyczących instalacji kabiny. Uciążliwość wynikająca z wydzielania się zapachów i hałasu urządzeń są podstawą do przestrzegania wszystkich odnośnych norm i przepisów urzędowych.

Myśleć o wszystkich kosztach 
Aby sporządzić plan inwestycji i na jego podstawie dokładnie ustalić wielkość ewentualnie niezbędnych kredytów trzeba, oprócz kosztu kabiny, uwzględnić koszty niezbędnych prac budowlanych. Są to np.: wykonanie fundamentów, instalacji na olej opałowy, doprowadzenie prądu elektrycznego, wykonanie przyłączy, przebicie dachu, uszczelnienie dachu, wykonanie instalacji sprężonego powietrza. Nie należy też zapominać o kosztach projektów architektonicznych, zezwoleń władz, transportu urządzeń itd. Dalsze koszty powstają, gdy trzeba korzystać z usług obcych pracowników podczas montażu, lakierowania urządzeń, izolacji kanałów doprowadzających ciepłe powietrze itp. Są one również ponoszone przez zamawiającego. 
Dopiero jednak zsumowanie wszystkich kosztów daje koszt inwestycji. 

Zużycie energii
W celu oszczędzania energii elektrycznej i cieplnej są oferowane różne programy oszczędzania energii, przetworniki częstotliwości, urządzenia do odzysku ciepła, układy do automatycznego sterowania nadciśnieniem, wskaźniki skuteczności filtrów, a także izolacja kanałów ciepłego powietrza. Nie należy zapominać o izolacji ścian kabiny. Rodzaj użytego materiału izolacyjnego i sposób ułożenia powinny wykluczać zapadanie się ścian i tworzenie pustych, nie izolowanych przestrzeni w górnych częściach drzwi i ścian kabiny lakierniczej, zwłaszcza po długim okresie eksploatacji. Efektywność izolacji jest określana za pomocą współczynnika przenikania ciepła k. Podaje on ilość ciepła, jaka może przeniknąć przez konkretny element. Jeśli współczynnik k jakiegoś elementu jest wysoki, to przez taki element może przenikać dużo ciepła, to znaczy, że jest on źle izolowany termicznie. 
Im wyższy jest stopień obciążenia kabiny, tym szybciej amortyzują się programy oszczędzania energii, urządzenia do odzysku ciepła i przetworniki częstotliwości. Należy też pamiętać o samym lakierniku. Aby zwiększyć komfort jego pracy należy wprowadzić automatyczne sterowanie klapami przewietrzania, przewód z rozpuszczalnika, automatyczną regulację nadciśnienia, wskaźniki skuteczności filtrów itd. Do suszenia małych powierzchni lakierowanych powinny być stosowane promienniki podczerwieni. W takich przypadkach nie ma potrzeby nagrzewania całej suszarni kabiny. Jednak stanowisko do suszenia promiennikami podczerwieni powinno być zabezpieczone przed zanieczyszczaniem pyłami z natrysku. 

Zapytać kominiarza
W wyniku spalania oleju opałowego i gazu powstają substancje szkodliwe i ciepło odpadowe, które są odprowadzane wraz ze spalinami. Za przestrzeganie wartości granicznych i zezwolenie na eksploatację części urządzenia z rurą spalin jest odpowiedzialny kominiarz. Trzeba więc nawiązać z nim kontakt już w fazie planowania. Przy niskich temperaturach spalin, jakie obecnie są wymagane, w rurach wylotowych spalin tworzy się woda kondensacyjna zawierająca kwasy. Rury ze stali szlachetnych (V4A) są dostatecznie odporne na kwasy. Skutecznym sposobem redukcji ilości wody kondensacyjnej jest izolacja cieplna rur wylotowych spalin. W wielu gminach powstająca woda kondensacyjna musi być utylizowana albo neutralizowana w instalacji do neutralizacji kondensatu przed odprowadzeniem do kanalizacji.
W niektórych miastach i gminach nie wolno w ogóle odprowadzać do kanalizacji wody zanieczyszczonej materiałami lakierniczymi. Dlatego też, chcąc uniknąć drogiej i czasochłonnej utylizacji ścieków, np. z myjni wysokociśnieniowych, trzeba je przed wprowadzeniem do kanalizacji rozcieńczać w komorze odpływowej. 

Sterowanie kabiny lakierniczej
Sterowanie jest sercem kabiny lakierniczej. Dotyczy ono silników wentylatorów, automatycznych klap do przełączania z natrysku na suszenie, rury rozpuszczalników oraz instalacji grzewczej, niezależnie od tego, czy jest napędzana olejem opałowym, gazem, wodą czy parą. W układzie sterowania są też wskaźniki i nastawniki temperatury, zegary do ustawienia czasu suszenia, akustyczne i świetlne urządzenia ostrzegawcze wskaźnika nadciśnienia albo sterowania kabiny lakierniczej, automatyczna, sterowana termostatem, regulacja zapobiegająca nadmiernemu nagromadzeniu się ciepła w agregacie grzewczym i ogranicznik bezpieczeństwa temperatury w kabinie. Są oferowane sterowania tradycyjne oraz programowalne, z pamięcią. Nowoczesne układy sterowania, ze względu na różne możliwości, stają się coraz bardziej powszechne. Jednak w przypadku niesprawności własny elektryk często nie jest w stanie ich naprawić. Poza tym są one bardziej wrażliwe, a zatem i bardziej podatne na uszkodzenia. Niezbędna jest więc gęsta sieć serwisowa. Ponieważ może ją zapewnić tylko duża doświadczona firma, to należałoby stosować układy sterowania tylko takich firm. Długi czas gwarancji powinien chronić przed nieprzewidzianymi kosztami i problemami.

Bardzo przydatne urządzenia
Nawet w wersji oszczędnościowej kabiny lakierniczej nie powinno brakować automatycznego zegara sterującego do ustawiania czasu suszenia z lampką sygnalizacyjną i sygnałem dźwiękowym, załączanego automatycznego sterowania temperaturą z nastawnym regulatorem czy stopniowo załączanego włącznika świateł. Na życzenie może być zamontowany licznik godzin pracy, miernik zużycia oleju napędowego lub gazu oraz licznik prądu elektrycznego. Za pomocą tych urządzeń można dokładnie wyznaczyć koszt pracy kabiny lakierniczej. Dzięki nim kalkulacje lakierowań specjalnych i przemysłowych będą bardziej dokładne.
Wahania ciśnienia, jakie powstają podczas rozruchu urządzenia i przepływu powietrza, nie mogą wzbudzać drgań blachy kanałów powodujących hałasy. Zewnętrzne otwory kanałów powietrza muszą być zabezpieczone kratami przed dostawaniem się do nich ptaków. Otwory kanałów skierowanych do góry i przejścia przez dach muszą być chronione odpowiednimi urządzeniami przed przenikaniem wody deszczowej. Oczywista jest też ochrona przed korozją. 

Uwaga na filtry
Zastosowane w kabinie filtry nie powinny wyróżniać się niczym szczególnym, aby było możliwe używanie tańszych filtrów dostępnych w handlu. Do wkładania dużych filtrów potrzebnych jest zawsze kilka osób. Korzystne są małe filtry okrągłe albo ramowe z urządzeniami mocującymi czy zatrzaskami sprężystymi. Ramy filtrów muszą być tak ukształtowane, aby powietrze przepływało wyłącznie przez filtr, a nie wokół niego.
Czy natężenie przepływu powietrza jest właściwe?
Dane o natężeniu przepływu powietrza należy uzyskać od producenta kabiny. Jest ono często zredukowane na skutek długości i wielokrotnych załamań kanałów. Wydatek zmniejsza się też z powodu oporów na klapach sterujących, wymiennikach ciepła i zatkanych filtrach. Należy więc pytać się o efektywny wydatek powietrza dla konkretnej kabiny. Nowo opracowywana norma niemiecka EN 12215 dla urządzeń do nakładania powłok ustala tutaj jednolite metody pomiarów i wymaga średniej prędkości przepływu w pustej kabinie 0,30 m/s. Prędkość mierzona punktowo nie może być wtedy mniejsza niż 0,25 m/s. Przy wyższej prędkości powietrza jest potrzebna wyższa moc grzewcza. 

Potwierdzenie na piśmie
Dotrzymanie danych technicznych, takich jak natężenie przepływu powietrza i moc grzewcza, czy też spełnienie wymagań wynikających z odnośnych ustaw, rozporządzeń, norm i przepisów powinno być dla bezpieczeństwa klienta potwierdzone w umowie kupna. Musi też być zagwarantowana wymagana jakość wykonywanych powłok lakierniczych. Homogeniczna prędkość przepływu powietrza w możliwie jak największej przestrzeni komory musi być bezwzględnie uzgodniona i potwierdzona protokołem z pomiarów. Zapłata powinna być uzależniona od odbioru albo dopuszczenia do użytkowania przez odnośne władze i służby kominiarskie.

 _________________________powrót___________________________