Rafał Dmowski

Rozpoczynamy cykl artykułów, w których przekażemy informacje dotyczące wyboru, zakupu i remontu pojazdów zabytkowych. Przedstawimy w nich dokładnie etapy przywracania dawnej świetności wiekowego auta, od momentu wyboru i zakupu konkretnego egzemplarza, poprzez ocenę zakresu prac remontowych i relacje z wykonywania poszczególnych etapów renowacji, do zarejestrowania i pierwszych jazd. Jest to nasza propozycja nie tylko dla pasjonatów zabytkowych pojazdów, ale i dla czytelników, którzy chcą jeździć niedrogim a oryginalnym samochodem i jednocześnie mieć satysfakcję z włożonej własnej pracy. Dobrze odrestaurowany pojazd może stać się również efektowną wizytówką warsztatu samochodowego.

Etap I - wybór pojazdu
Szanowny Czytelniku, jeżeli już zdecydowałeś, że chcesz zostać właścicielem zabytkowego auta, musisz poważnie zastanowić się nad wyborem modelu, rocznika i konkretnego egzemplarza. Trafny wybór pojazdu to połowa sukcesu.
Ważne jest szacunkowe skalkulowanie kosztów zakupu i renowacji pojazdu, aby nie zabrakło środków na ukończenie remontu. Nie należy liczyć na okazyjny zakup lub okazyjnie niską cenę remontu. Za porządne auto i za porządnie wykonaną usługę trzeba porządnie zapłacić.
Polski rynek samochodów zabytkowych jest już dość stabilny, można więc z dość dużym przybliżeniem określić kwotę potrzebną na zakup wybranego modelu w żądanym stanie technicznym. Jeżeli nie chcesz zbyt długo czekać na pierwszą przejażdżkę, wybierz auto odrestaurowane. Każdy samochód zabytkowy wymaga pewnych napraw i okresowego serwisu, znacznie częściej i znacznie bardziej skrupulatnego niż w przypadku samochodów współczesnych. Kiedy zdecydujesz się na zakup auta po renowacji i tak nie minie Cię skrupulatna kontrola w warsztacie. Musisz dopieścić świeżo zakupiony pojazd, aby później nie sprawił niemiłej niespodzianki. Niestety ceny samochodów odrestaurowanych są dość wysokie. Kupując taki pojazd musimy jednorazowo wydać dość dużą kwotę i nigdy nie mamy pełnej gwarancji, że renowację przeprowadzono rzetelnie.
Jeśli nie chcesz kupować przysłowiowego kota w worku lub gdy nie dysponujesz dużą kwotą na jednorazowy wydatek, musisz kupić wybrane auto w nieco gorszym stanie. Kupując samochód do remontu będziesz mógł sam wykonać lub dopilnować poszczególnych etapów renowacji, ponadto w chwili zakupu nie musisz wydawać tak wielkiej kwoty. Ostateczna cena samochodu sama rozłoży się na raty.
Miłośnicy zabytkowych pojazdów w krajach, takich jak Niemcy lub USA, gdzie tradycje ruchu weterańskiego są stosunkowo bogate, mają od lat ustalone systemy klasyfikacji stanu technicznego. Na potrzeby krajowe, gdzie większość pojazdów zabytkowych jest mocno nieoryginalna z uwagi na lata izolacji od rynków światowych i konieczność zastępowania wyeksploatowanych części krajowymi zamiennikami, przyjmiemy własny system wartościowania pojazdów:
- klasa I a - pojazd w pełni sprawny i w pełni oryginalny
- klasa I b - pojazd częściowo niesprawny, jeżdżący i w pełni oryginalny
- klasa I c - pojazd niesprawny i w pełni oryginalny
- klasa II a - pojazd w pełni sprawny z małymi brakami bądź wyposażony w drobne części nieoryginalne
- klasa II b - pojazd częściowo niesprawny, jeżdżący z małymi brakami bądź wyposażony w drobne części nieoryginalne
- klasa II c - pojazd niesprawny z małymi brakami bądź wyposażony w drobne części nieoryginalne
- klasa III a - pojazd sprawny, lecz z poważnymi brakami bądź wyposażony w istotne części nieoryginalne
- klasa III b - pojazd częściowo niesprawny, jeżdżący, lecz z poważnymi brakami bądź wyposażony w istotne części nieoryginalne
- klasa III c - pojazd niesprawny z poważnymi brakami bądź wyposażony w istotne części nieoryginalne

Na podane klasy podzielimy samochody i motocykle w trzech podstawowych kategoriach: 
- kategoria 1 - pojazdy kolekcjonerskie, młodsze niż 25 lat, lecz cenne z powodu rzadkości występowania lub szczególnej konstrukcji
w kategoria 2 - pojazdy zabytkowe, powyżej 25 lat, lecz nie starsze niż 57 lat (wyprodukowane po II wojnie światowej)
w kategoria 3 - pojazdy zabytkowe, weterany szos, starsze niż 57 lat (wyprodukowane przed zakończeniem II wojny światowej)

Twój wybór
Zawsze wybieraj pojazd najbardziej oryginalny i znajdujący się w najlepszym stanie. Przywrócenie fabrycznego stanu i pełnej oryginalności okazuje się zwykle droższe niż myślisz.
Pamiętaj, że lepiej się prezentuje i daje właścicielowi większe zadowolenie samochód popularny, odrestaurowany perfekcyjnie, niż unikatowy oldtimer odnowiony byle jak.

Przypuśćmy, że chcesz kupić dość popularny pojazd z kategorii 2, może nim być Fiat 850 Coupe. Jest to samochód dość łatwy do renowacji, ponieważ zdobycie większości oryginalnych części nie stanowi problemu. Cena tego samochodu w klasie I a wynosi ok. 15 tys. zł. Egzemplarze w klasie II b osiągają ceny w granicach 3-4 tys. zł. Za ten model zakwalifikowany do klasy III c zapłacisz poniżej 1 tys. zł. Już pobieżne wyliczenia sugerują, że powinieneś skoncentrować się na poszukiwaniach egzemplarza, który może być zakwalifikowany w klasach ăaÓ, ponieważ zdobycie brakujących części nie będzie trudne ani kosztowne, a kompleksowy remont auta niesprawnego przekroczy wartość tego modelu w klasie I a.

Nieco odmiennie kształtuje się wyliczenie, jeżeli wybrałeś Fiata 850 Spider, niemal identycznego mechanicznie, lecz o znacznie rzadszym nadwoziu. Cena tego modelu w klasie I a wynosi ok. 25 tys. zł. Egzemplarze w klasie II b osiągają ceny 10 tys. zł, a pojazd zakwalifikowany do klasy III c można kupić za ok. 2-3 tys. zł. Tu warto postawić na oryginalność, nie lekceważąc stanu technicznego i skoncentrować się na poszukiwaniach pojazdu w klasach I b, II b.

Planując zakup auta dość rzadkiego na polskim rynku, na przykład amerykańskiego Forda Thunderbirda z lat sześćdziesiątych, którego wartość w najbogatszej wersji i w klasie I a grubo przekracza 100 tys. zł, skoncentruj się na poszukiwaniach egzemplarzy w klasie I, czyli całkowicie oryginalnych. Przemawia za tym koszt i trudna dostępność części na krajowym rynku. Najrozsądniej postąpisz wyszukując odpowiedni model w klasie I b lub I c, na rynku amerykańskim, gdyż ceny tych aut do remontu zaczynają się tam od 1000 USD.

Nasz wybór
Na potrzeby niniejszego cyklu artykułów zakupiliśmy konkretny egzemplarz zabytkowego auta, które następnie poddamy renowacji. Nasz wybór padł na Mercedesa 280 SE model W 116 z 1977 r. Wybrany samochód kwalifikuje się do kategorii 2, klasy II b i jest wyposażony w wiele dodatków, takich jak skórzana tapicerka, elektryczne szyby, centralny zamek, wspomaganie kierownicy. Umożliwi to pełną prezentację sposobów restauracji różnorodnych elementów pojazdu, przedstawienie prac nietypowych, takich jak choćby renowacja pokryć skórzanych oraz zapoznanie czytelników ze specyficznymi problemami występującymi podczas restaurowania zabytkowego pojazdu.
W następnym odcinku przedstawimy etap II - określenie zakresu prac renowacyjnych.