Wydawać by się mogło, że gwałtowny postęp techniczny, jaki obserwujemy w rozwoju konstrukcji silników, dotyczy głównie układów zasilania i osprzętu. Nic bardziej mylnego. Wprowadzane są także nowe konstrukcje innych elementów zespołów napędowych, jak np. tłoków, kół zamachowych, czy sprzęgieł. Mniej się o nich pisze, ponieważ dzięki osiąganej trwałości i niezawodności mają dla przeciętnego użytkownika samochodu marginalne znaczenie. Warto jednak przyjrzeć się nowościom wprowadzonym w ostatnich latach przez firmę Valeo.

Valeo w Polsce i na świecie
Valeo to międzynarodowa, o rodowodzie francuskim grupa wyspecjalizowana w projektowaniu, wytwarzaniu i sprzedaży części głównie na pierwszy montaż do samochodów osobowych i ciężarowych. Grupa zatrudnia ponad 68 000 osób w 129 zakładach produkcyjnych w 26 krajach na świecie. Powstaje w nich 176 różnych produktów, poczynając od sprzęgieł, hamulców, reflektorów, klimatyzacji, a kończąc na układach zapłonowych i wycieraczkach. Na terenie Polski działa już 5 fabryk Valeo, a pod koniec 2004 r. zacznie działać szósta, produkująca systemy oświetlenia.

Fabryka sprzęgieł
Valeo jest największym na świecie dostawcą sprzęgieł do montażu w nowych samochodach. Co drugi pojazd w Europie i co trzeci na świecie ma fabrycznie zamontowane sprzęgło Valeo. Najwięcej sprzęgieł, bo aż 4,6 mln sztuk do samochodów osobowych i 0,5 mln do ciężarowych, powstaje rocznie w fabryce w Amiens (Francja). Produkcja odbywa się na siedmiu w pełni zautomatyzowanych liniach, obejmujących m.in. prasy do wyginania oprawy sprzęgła, piece do obróbki termicznej (do odpuszczania naprężeń i zabezpieczania przed korozją), obrabiarki do przygotowania pierścieni dociskowych (cały proces obróbki przy jednym mocowaniu) oraz stanowiska do składania sprzęgła i wyważania. Wszystkie schodzące z linii sprzęgła poddawane są kontroli jakości, która polega na sprawdzeniu siły docisku, równego położenia listków sprężyny oraz oceny uniesienia pierścienia dociskowego. Tarcze sprzęgła są poddawane tylko kontroli wyglądu oraz zgodności ze wzorcem. Ciekawostką jest fakt, że sprzęgła na pierwszy montaż oraz na części zamienne są produkowane na tych samych liniach. Dopiero na końcu następuje ich rozdzielenie do różnych opakowań.

W Amiens mieści się również Centrum Techniczne Valeo, gdzie powstają nowe konstrukcje zespołów przeniesienia napędu. To tutaj opracowano m.in. technologię CP mocowania sprężyny tarczowej do oprawy sprzęgła (rys. 3), sprzęgło z automatyczną kompensacją luzu SAT (rys. 4), elastyczne koło zamachowe, czy dopiero wdrażane systemy Cluth-by-Wire.

Elastyczne koło zamachowe
Elastyczne koło zamachowe Valeo (Flexible Flywheel) zostało opracowane w celu minimalizacji negatywnych skutków drgań wynikających z naprężeń zginających związanych z układem ăwał korbowy-sztywne koło zamachoweÓ. Drgania te powodują głośną pracę silnika, problemy z włączaniem/wyłączaniem sprzęgła oraz utrudnienia w zmianie biegów. Koło zamachowe Flexible Flywheel jest połączone z wałem korbowym za pomocą elastycznej tarczy, która jest elastyczna przy zginaniu i sztywna przy skręcaniu (strzałka na rys. 5). W celu tłumienia drgań silnika, tarcza elastyczna została wyposażona w specjalnie opracowaną sprężynę talerzową, zamontowaną między kołem zamachowym a wałem korbowym. Nowa konstrukcja, zastępująca bezpośrednio konwencjonalne sztywne koło zamachowe, umożliwia płynne włączanie sprzęgła przy niższym hałasie układu napędowego oraz skuteczne przesunięcie drgań wynikających z naprężeń zginających poza zakres częstotliwości, w którym występują te problemy. Dla kierowcy oznacza to większy komfort jazdy - bardziej płynną zmianę biegów przy obniżeniu hałasu docierającego do kabiny.

System Cluth-by-Wire
System Valeo Clutch-by-Wire zastępuje mechaniczne sterowanie sprzęgła, zapewniając automatyczne i półautomatyczne jego działanie (rys. 7). Stanowi go układ wprowadzony pomiędzy sprzęgłem a pedałem, który obejmuje elektryczny siłownik sprzęgła, elektryczny pedał i elektroniczny sterownik (ECU).
Czujnik przy pedale mierzy dokładnie położenie pedału sprzęgła i przesyła tę informację do elektronicznego sterownika. Sterownik z kolei, na podstawie dodatkowych informacji o stanie pojazdu, uruchamia siłownik i włącza sprzęgło. System jest zaprogramowany nie tylko w celu poprawiania błędów kierowcy (szybkie puszczenie pedału, nieodpowiednie włączenie sprzęgła), ale zapewnia całkowitą automatyzację sprzęglania. System zmniejsza skok jałowy i siłę wciskania pedału, poprawia wyczucie pedału przy zastosowaniu ăwirtualnegoÓ oporu na działanie stopy. W trybie automatycznym przeciwdziała poślizgowi i blokowaniu kół oraz nie dopuszcza do zgaśnięcia silnika.