mgr inż. Grzegorz Jarzyński

Nadeszła jesień, a zima - tuż, tuż. Warto zatem przygotować się do tego najtrudniejszego w roku sezonu dla wszelkich pojazdów, gdzie kierowcom mogą dać się we znaki nawet niewielkie niesprawności urastające nieoczekiwanie do wielkich problemów.



Instalacja gazowa
   Jeżeli w samochodowej instalacji gazowej nie były wykonywane systematycznie przeglądy techniczne, które należy wykonywać co ok. 15 tys. km (poszczególni producenci instalacji określają częstotliwość obsługi technicznej), lub nie były wykonywane w pełnym zakresie przewidzianym przez producenta, to bezwzględnie należy wykonać przegląd jesienny (przed sezonem zimowym). Na co należy zwrócić uwagę podczas takiego sezonowego przeglądu?

Szczelność instalacji gazowej
   Jeśli nawet nie były rozkręcane złącza przewodów wysokiego ciśnienia, to należy pamiętać, że wszystkie elementy w samochodzie podlegają wszelakim wibracjom. Zatem zamocowane do nich elementy instalacji gazowej (reduktor, zawory, przewody itp.) podlegają drganiom, które mogą spowodować rozszczelnienie złączy zarówno na przewodach gazowych wysokiego, jak i niskiego ciśnienia.

Emisja spalin
   Przekroczenie dozwolonej emisji spalin świadczy o niesprawności pracy silnika na danym paliwie. u Elementem, od którego w znacznym stopniu zależy emisja spalin, zwłaszcza na biegu jałowym (na niskich obrotach), jest reduktor. Przekroczona emisja spalin może być przyczyną niewłaściwej regulacji reduktora-parownika lub też sygnałem o jego zużyciu. Wypracowane, sztywne membrany lub dźwigienki mogą wymagać wymiany, co oznacza konieczność naprawy głównej tego elementu. Najlepiej wykonać tę naprawę z użyciem oryginalnego zestawu serwisowego danego reduktora. u Podwyższona emisja spalin może być także wynikiem nadmiernie zabrudzonego filtra powietrza lub niewłaściwej konfiguracji i kalibracji elektroniki sterującej podawaniem ilości gazu do silnika (układy sterujące w instalacjach tradycyjnych II. generacji, ECU Gaz w systemach wtrysku gazu). Niektóre (proste, tanie) układy sterujące ilością gazu nie spełniają funkcji samoadaptacji, polegającej na samoczynnym dostosowaniu się zakresu pracy urządzenia wykonawczego (attuatora) do zmieniających się warunków podczas pracy silnika na gazie (zmiana zanieczyszczenia filtra powietrza, różna jakość gazu, powolne zużywanie się silnika) i wymagają każdorazowo wykonania korekty nastawień oraz przeprowadzenia ponownych kalibracji. W niektórych przypadkach zastosowana nieodpowiednio elektronika uniemożliwia uzyskanie wymaganych parametrów pracy na gazie i konieczna jest jej wymiana na lepszą - zapewniającą ich spełnienie.

Filtry gazu
   Mieszanina propanu-butanu (LPG), mimo że jako produkt bazowy jest czysta chemicznie (bez żadnych domieszek), to jednak w handlu zawiera pewne zanieczyszczenia, które wynikają z jakości przebiegów procesów produkcyjnych (wydobycie, rafinacja itp.) lub też z magazynowania i transportu przed dotarciem na staję autogazu oraz tankowania na stacji i przechowywania w zbiorniku samochodowym (korozja wewnętrzna zbiorników LPG).
• Stosowane w samochodowych instalacjach gazowych filtry należy systematycznie wymieniać zgodnie z systemem przeglądów - jednak filtry fazy ciekłej nie rzadziej niż co 30 tys. km, a filtry fazy lotnej nie rzadziej niż co 15 tys. km. Zdarzają się także przypadki konieczności wymiany filtra gazu jeszcze przed przejechaniem podanej liczby kilometrów.
• Ciśnienie LPG w instalacji zależy od jej składu chemicznego (udziału propanu oraz butanu w mieszaninie) oraz od temperatury zbiornika LPG - czym niższa temperatura, tym niższe ciśnienie. Zatem zimą, zgodnie z prawami fizyki, ciśnienie w instalacjach gazowych spadnie i każdy dodatkowy opór - w postaci np. zanieczyszczonego filtra gazu - będzie powodował zaburzenia w dostarczeniu odpowiedniej ilości gazu do silnika i nieprawidłowe jego funkcjonowanie na gazie (uboga mieszanka, brak przyspieszania, automatyczny powrót na benzynę itp.).
   Bez wątpienia przed nadejściem zimy filtry gazu w samochodzie powinny być wymienione - bezwzględnie na oryginalne.



Układ chłodzenia
   Użytkownicy samochodów, którzy latem oszczędzali na płynie do układów chłodzenia i zalewali je wodą, powinni pamiętać, że na okresy mrozów (temperatury poniżej zera) należy stosować płyny niezamarzające - inaczej zwiększająca swoją objętość przy krzepnięciu (zamarzaniu) woda uszkodzi nie tylko elementy silnika, ale także elementy instalacji gazowej (np. reduktor-parownik) przez którą przepływa. Brak dostatecznego wydatku układu chłodzenia lub usterka w funkcjonowaniu termostatu mogą powodować szronienie się parownika i w konsekwencji brak możliwości zapewnienia odpowiedniego odparowania LPG w ilości niezbędnej dla prawidłowej pracy silnika.

Układ zapłonowy
   Nieprawidłowa praca układu zapłonowego objawia się "wypadaniem zapłonów" (brakiem zapłonu mieszanki w cyklu pracy cylindra), co w silnikach z wtryskiem wielopunktowym benzyny może być przyczyną wybuchów powrotnych w instalacjach tradycyjnych (mikserowych I. i II. generacji), lub zaświeceniem kontrolki "check engin" czy MIL w przypadku systemów wtrysku gazu (IV generacja) i przejściem w stan pracy awaryjnej silnika.
• Należy przestrzegać wymiany świec zapłonowych zgodnie z zaleceniami producenta silnika. Jeżeli trudno ustalić, kiedy były one ostatni raz wymieniane - najlepiej zrobić to jeszcze przed nadejściem zimy. Dzięki temu uda się uniknąć "wybuchów powrotnych" i pracy silnika w trybie awaryjnym.
• Nie wszyscy kierowcy zdają sobie sprawę z konieczności okresowej wymiany przewodów wysokiego napięcia - skutki pogorszenia ich stanu technicznego są podobne do problemów ze świecami zapłonowymi.

Ogólny stan techniczny silnika
   Kontrola i ewentualna regulacja luzów zaworowych w samochodach zasilanych gazem powinna mieć miejsce systematycznie co 15 tys. km - także wtedy przy takim przebiegu, gdy producent pojazdu nie przewiduje tak częstej ich kontroli. Skutkiem niewłaściwych luzów zaworowych (zwłaszcza luzy zbyt małe) jest nieprawidłowa praca silnika na gazie (nierównomierny bieg jałowy, gaśnięcie silnika przy dojeżdżaniu do skrzyżowania itp.) oraz wypalanie się gniazd zaworowych i zaworów. Jeżeli podczas pracy silnika na benzynie występują objawy niesprawności lub parametry pracy nie zawierają się w wymaganych zakresach, to należy dokonać odpowiednich napraw i regulacji w celu usunięcia przyczyn występujących niesprawności. Tylko prawidłowo działający silnik na benzynie będzie funkcjonował prawidłowo na gazie.

Zbiornik
   Zbiorniki LPG są wykonane z metalu, w związku z czym są podatne na korozję - zwłaszcza te montowane w miejscach narażonych na działanie czynników atmosferycznych (na zewnątrz przestrzeni bagażowej) czy agresywnego środowiska (elementy podwozia). Wszelkie ogniska zapalne korozji należy oczyścić z rdzy i zabezpieczyć odpowiednią farbą.

Filtr powietrza
   Powietrze w drodze do silnika jest oczyszczane w filtrze powietrza, który wraz z przebiegiem samochodu ulega coraz większemu zanieczyszczeniu. Wzrost zabrudzenia wkładu filtra powietrza powoduje wzrost oporu przepływu powietrza, co w konsekwencji prowadzi do braku dopływu dostatecznej jego ilości do silnika i pracy na mieszankach bogatych. Zatem dla zapewnienia prawidłowej pracy silnika, zarówno na gazie, jak i na benzynie, oraz uniknięcia nadmiernego zużycia paliwa (zwłaszcza podczas pracy na gazie), należy zgodnie z zaleceniami producenta wymieniać wkłady filtra powietrza. Jeżeli nie miało to miejsca w okresie letnim, należy wykonać to bezwzględnie jesienią, przed nadejściem zimy.

 _________________________powrót___________________________